Wyroby gotowe, a nie do wysyłki: 48 godzin po ostatniej maszynie

Klient zamówił 500. Produkcja potwierdziła 480. Pakowanie pokazuje 450. Magazyn ma 400. Jest czwartek po południu, ciężarówka odjeżdża w piątek w południe, a cztery osoby powiedzą ci, każda zupełnie szczerze, że zamówienie jest „gotowe”.

Wyroby gotowe to produkty, które przeszły wszystkie etapy produkcji i są gotowe do sprzedaży. Haczyk tkwi w słowie „gotowe”. Między ostatnią maszyną a rampą załadunkową wyrób gotowy trzeba jeszcze policzyć, zapakować, zwolnić przez dział jakości i przyjąć na magazyn. Na każdym z tych kroków może ubyć ilości albo czasu. Ten artykuł śledzi jedno zamówienie przez te 48 godzin. O tym, jakie miejsce zajmują wyroby gotowe obok surowców i produkcji w toku, piszemy w artykule o zarządzaniu zapasami w produkcji.

Kaskada ilości wyrobów gotowych

Oto, krok po kroku, gdzie podziało się 100 brakujących sztuk.

500 → 480: produkcja. Ostatnia operacja wyprodukowała 500 sztuk, a test końcowy odrzucił 20. Produkcja potwierdza 480 dobrych sztuk. To poprawne i już oznacza, że zamówienia nie da się wysłać w pełnej ilości bez dodatkowej produkcji.

480 → 450: pakowanie. Wyrób wysyła się w kartonach po 50 sztuk. 480 / 50 = 9,6, więc pakowanie zapełnia 9 kartonów (450 sztuk). Ostatnie 30 sztuk czeka na stole na regułę, której nikt nigdy nie spisał: wysłać niepełny karton czy czekać na 20 kolejnych?

450 → 400: jakość i magazyn. Dział jakości zdejmuje jeden karton do ponownego sprawdzenia wymiaru i 50 sztuk trafia na blokadę. Pozostałe 8 kartonów idzie na paletę i zostaje przyjętych na magazyn: 400 sztuk.

Co więc sprzedaż może obiecać na piątek? Dokładnie 400. Nie 500 (zamówienie), nie 480 (potwierdzenie), nie 450 (stan po pakowaniu). Żadna z czterech liczb nie jest błędna. Odpowiadają na cztery różne pytania.

Kto ma prawo powiedzieć „gotowe”?

Każdy dział ma własną wersję prawdy:

• Produkcja: „Zrobiliśmy to”. Produkcja jest potwierdzona, a braki zaksięgowane osobno.
• Jakość: „Nadaje się do wysyłki”. Kontrola zaliczona, nic nie jest zablokowane. Jak moce działu kontroli po cichu stają się wąskim gardłem, opisujemy w artykule o zarządzaniu jakością.
• Magazyn: „Jest u nas”. Przyjęte, z lokalizacją i numerem partii.
• Sprzedaż: „Jest dostępne dla tego klienta”. Niezarezerwowane dla nikogo innego.

Dla dostawy liczy się tylko ostatnie. Praktyczna zasada: nigdy nie pozwalać, żeby wcześniejsze „gotowe” zastępowało późniejsze. Jeśli sprzedaż obiecuje na podstawie potwierdzenia produkcji, obiecuje 80 sztuk, które w piątek nie wyjadą.

W restauracji jest tak samo. Kucharz mówi, że danie jest gotowe. Stoi na wydawce. Ale gość jest obsłużony dopiero wtedy, gdy danie trafi na stół – a talerz stygnący na wydawce to jeszcze nie obiad.

Sztuki, kartony, palety i bębny

Duża część zamieszania wokół wyrobów gotowych dotyczy jednostek. Produkcja liczy sztuki, pakowanie kartony, magazyn palety, a klient zamówił „500 sztuk w pełnych kartonach”. Potwierdzenie na 480 sztuk to 9,6 kartonu, co fizycznie nie może istnieć.

W kablach widać to jeszcze wyraźniej. Klient zamawia 5 km jako dziesięć bębnów kablowych po 500 m. Produkcja wytwarza jeden odcinek o długości 5120 m. Przy czystym cięciu daje to dziesięć bębnów po 500 m i 120 m odcinka resztkowego. Załóżmy teraz, że na 2300. metrze trzeba wyciąć 20 m wady. Zostają dwa kawałki: 2290 m i 2810 m. Dają one cztery i pięć pełnych bębnów, razem dziewięć, plus 290 m i 310 m pozostałości. Wyprodukowano o 120 m kabla więcej, niż wymagało zamówienie, a dziesięciu bębnów i tak nie da się wysłać.

Mit: „Zamknij zlecenie produkcyjne, a towar jest na stanie”

Planiści często zamykają zlecenie produkcyjne w chwili, gdy zgłoszona zostanie ostatnia operacja, żeby uporządkować harmonogram. Wydaje się to postępem. Ale ukrywa 20 odrzuconych sztuk, 30 luźnych i zablokowany karton. Zlecenie znika z listy planisty dokładnie w momencie, w którym zamówienie klienta staje się zagrożone.

Zlecenie powinno pozostać otwarte, dopóki ilości nie zostaną uzgodnione: dobra produkcja, braki i to, co trzeba jeszcze wyprodukować. Tu oznacza to dodatkową produkcję 20 sztuk, decyzję w sprawie 30 luźnych i werdykt działu jakości co do 50 zablokowanych.

Co zrobić ze 100 sztukami

Dla tego zamówienia opcje są konkretne:

1. Wysłać 400 w piątek i 100 w przyszłym tygodniu, jeśli klient zgodzi się na dostawę częściową. W kategoriach wskaźnika OTIF pierwsza dostawa jest na czas, ale nie w pełnej ilości.
2. Wstrzymać wszystko do poniedziałku, gdy dodatkowa produkcja będzie gotowa, a dział jakości podejmie decyzję. Wtedy dostawa jest pełna, ale spóźniona.
3. Poprosić dział jakości, żeby jeszcze dziś potraktował zablokowany karton priorytetowo. Jeśli przejdzie kontrolę, wysyła się 450, a resztę pokrywa dodatkowa produkcja.

Która opcja jest właściwa, zależy od klienta i od modelu działania. W produkcji na zamówienie wyroby gotowe powinny żyć godzinami, a dzień na regale oznacza, że zamówienie jest spóźnione albo zostało wyprodukowane za wcześnie. W produkcji na magazyn regał jest celem samym w sobie, a pytanie brzmi, czy zapas jest we właściwym miejscu – i tym zajmuje się planowanie dystrybucji.

Jak factory.online pokazuje tę lukę

W platformie factory.online potwierdzenia produkcji i braków, partie i nośniki z ich ilościami oraz lokalizacja magazynowa są rejestrowane dla tego samego zlecenia produkcyjnego. Planista patrzący na to zlecenie widzi 480 potwierdzonych, 50 na blokadzie jakościowej, 400 przyjętych i 20 do wyprodukowania – zamiast jednej liczby z napisem „zakończone”.

Jeśli masz zamówienia, które na papierze są gotowe, a wciąż czekają na rampie, umów się na demo – przejdziemy razem przez jedno z nich.