Półprodukty: czy malowana rama powinna mieć własny indeks?

Więcej indeksów daje poczucie większej kontroli. Wystarczy nadać numer spawanej ramie, numer ramie malowanej i na pewno zawsze będzie wiadomo, gdzie co jest. Często nie będzie. Będzie po prostu więcej księgowań i inwentaryzacji, w których można się pomylić.

Półprodukty to wyroby pośrednie: części, które przeszły już część etapów produkcji, ale wymagają dalszej obróbki, zanim staną się wyrobem gotowym. Prawdziwe pytanie brzmi: które z nich zasługują na własny indeks, a które powinny pozostać niewidoczne wewnątrz marszruty?

Test trzech pytań dla półproduktów

Wyrób pośredni powinien dostać własny indeks wtedy, gdy nadanie mu nazwy zmienia to, co się produkuje, rezerwuje lub przemieszcza.

1. Produkcja: Czy powstaje w innej wielkości partii lub w innym czasie niż wyrób, który go zużywa?
2. Rezerwacja: Czy dwa zlecenia mogą konkurować o te same sztuki?
3. Przemieszczenie: Czy między etapami gdzieś leży, jest liczony, przesuwany lub kontrolowany?

Jeśli na wszystkie trzy pytania odpowiedź brzmi „nie”, to tylko etap pracy i jego miejsce jest w marszrucie, a nie w kartotece indeksów. Jeśli choć na jedno odpowiedź brzmi „tak”, planista musi go widzieć.

Pomyślmy o kuchni. Cebula krojona do dzisiejszego sosu nie dostaje etykiety. Wywar gotowany w poniedziałek na cały tydzień – tak, bo powstaje innego dnia, w innej ilości, a trzy dania czerpią z tego samego garnka.

Podzespół fantomowy czy magazynowany: jedna rama, dwie odpowiedzi

Oto prosta dwupoziomowa struktura wyrobu dla stalowego stołu warsztatowego:

• Stół warsztatowy WB-120 (1)
• Rama malowana FR-120 (1)
• Rura stalowa 40×40 mm (2,5 m)
• Farba proszkowa, niebieska (0,8 kg)
• Blat 1200 mm (1)
• Zestaw śrub (1)

Zakład A spawa i maluje każdą ramę i od razu przenosi ją na montaż. Rama nigdy nie jest składowana ani liczona. Tu FR-120 powinna być fantomem: występuje w strukturze wyrobu, żeby konstruktorzy widzieli budowę wyrobu, ale przeliczenie MRP przechodzi przez nią wprost do rury i farby. Bez przyjęcia, bez wydania, bez stanu magazynowego.

Zakład B maluje partiami po 60 sztuk raz w tygodniu, bo zmiana koloru w kabinie proszkowej trwa godzinę. Montaż składa 12 stołów dziennie w trzech modelach, które wszystkie korzystają z tej samej ramy. Teraz na wszystkie trzy pytania odpowiedź brzmi „tak”. FR-120 musi być podzespołem magazynowanym z własnym zleceniem produkcyjnym i stanem magazynowym. W przeciwnym razie planista nie odpowie na pytanie, które co rano ma znaczenie: czy mamy ramy na dzisiejsze 12 stołów?

Partia 60 sztuk przy zużyciu 12 dziennie wystarcza na pięć dni. Średnio na stanie leży 30 ram. Dzięki indeksowi ten zapas widać i można nim zarządzać.

Mit: „Więcej indeksów to większa kontrola”

Każdy magazynowany wyrób pośredni dodaje co najmniej dwa księgowania na zlecenie: przyjęcie, gdy zostaje wyprodukowany, i wydanie, gdy zostaje zużyty. Załóżmy, że zakład A i tak nadałby ramom indeks. Przy 200 zleceniach miesięcznie to 400 dodatkowych transakcji. Przy 3 minutach na każdą daje to 20 godzin wklepywania miesięcznie. A każde spóźnione lub pominięte księgowanie tworzy błędny stan, który z kolei wywołuje brak, którego w rzeczywistości nie ma.

Fantom, którego nikt nie księguje, jest dokładniejszy niż indeks magazynowy księgowany z opóźnieniem.

Przykład z kablowni: żyła izolowana

W produkcji kabli klasycznym półproduktem jest żyła izolowana. Miedź jest izolowana na linii do wytłaczania i nawijana na szpule, które następnie zasilają skręcanie i nakładanie powłoki.

Przeprowadźmy test. Produkcja: linia do wytłaczania wytwarza długie odcinki w jednym kolorze, znacznie dłuższe niż jakiekolwiek pojedyncze zamówienie na kabel. Rezerwacja: niebieska żyła 1,5 mm² trafia zarówno do kabli 3-żyłowych, jak i 5-żyłowych, więc zlecenia o nią konkurują. Przemieszczenie: szpule czekają obok skręcarki, a każda ma własną długość. Wszystkie trzy odpowiedzi to „tak”, więc żyła dostaje własny indeks, a każdą szpulę należy śledzić jako osobną partię z pozostałą długością.

Porównajmy to z wiązką skręconych żył przed nałożeniem powłoki. W zakładach, w których skręcanie i nakładanie powłoki odbywa się w tandemie na jednej linii, wiązka nigdy nie istnieje samodzielnie. Nie potrzebuje indeksu.

Żyła w każdym kolorze i przekroju jest osobnym indeksem z własnymi normami zużycia na kilometr. Jak te normy powstają z karty katalogowej kabla, pokazujemy w artykule karta katalogowa kabla, normy zużycia i technologia.

Co idzie nie tak przy złym wyborze

• Za mało indeksów: dwa zlecenia montażowe wyglądają na pokryte jedną sumą produkcji w toku, a jedno z nich staje. To klasyczny problem brakującej części w montażu.
• Za dużo indeksów: stany wyrobów pośrednich rozjeżdżają się z rzeczywistością, bo nikt nie księguje ich na czas, a planiści przestają ufać liczbom.
• Właściwe indeksy, zły status: podzespół magazynowany czekający na kontrolę jest liczony jako dostępny. Zapas półproduktów potrzebuje tych samych stanów co każdy inny zapas, jak wyjaśniamy w artykule o zarządzaniu zapasami w produkcji.

Jak radzi sobie z tym factory.online

W platformie factory.online magazynowany półprodukt dostaje własne zlecenia produkcyjne, a przeliczenie MRP przechodzi przez wielopoziomową strukturę wyrobu (BOM), więc zamówienie na kabel tworzy zapotrzebowanie na żyłę izolowaną, powiązane ze zleceniem, które je wywołało. Każda szpula może być partią z własną długością i lokalizacją. Dla odcinka 4 km kabla 3-żyłowego planista widzi zapotrzebowanie na nieco ponad 4 km żyły brązowej, niebieskiej i zielono-żółtej oraz to, z których szpul można je pokryć.

Jeśli lista indeksów rosła szybciej niż kontrola nad nią, umów się na demo i przynieś jedną strukturę wyrobu do przetestowania.